Бишкекте бизнести автоматташтыруу

Эмнени автоматташтырса болот

Күн сайын кайталанып, түшүнүктүү эрежелер менен жасалган ишти автоматташтырса болот. Кыргызстандагы компанияларда бул көбүнчө:

• Документтер. Келишимдер, коммерциялык сунуштар, актылар жана отчёттор системада мурунтан бар маалыматтан чогулат — мурунку файлдан көчүрбөй эле.
• Кардарлар менен жазышуу. WhatsApp жана Telegram'да күнү-түнү сатуу: бот типтүү суроолорго жооп берет, арызды кабыл алат жана менеджерге өткөрөт.
• Бухгалтерия жана 1С. Банк көчүрмөлөрү кол менен которулбай, автоматтык түрдө талданып, 1С'ке жүктөлөт.
• Арыздар жана эсеп. Заказдар, кампа, техника, жумуш убактысы — таблицаларда жана жазышууда эмес, бир системада.
• Жетекчиге отчёттор. Сандар ай аягында кол менен жыйналбай, бардык системалардан өзү чогулат.
• Текст менен иштөөчү күндөлүк тапшырмалар. Адам документти окуп, анын негизинде башкасын толтурган жерде ишти жасалма интеллект (ЖИ) агенттери аткарат — натыйжа ары кетерден мурун текшерилет.

Процессти автоматташтырууга убакыт келгенинин белгилери

Компания автоматташтырууга көбүнчө ЖИ модасынан улам эмес, кол менен жасалган иш өсүүгө тоскоол боло баштаганы үчүн келет. Биз эң көп көргөн белгилер:

• Бир эле маалыматты бир нече жолу киргизишет. Арызды мессенджерге, анан таблицага, анан 1С'ке жазышат — ар бир жерде каталар менен.
• Сандар дал келбейт. Кампадагы, таблицадагы жана 1С'теги калдыктар ар башка, кайсынысы туура экенин кол менен тактоого туура келет.
• Жетекчиге отчётту бир нече күн чогултушат. Ал даяр болгончо чечим ансыз эле кабыл алынып калат.
• Кардарлар жооп күтөт. Кечинде жана дем алыш күндөрү келген билдирүүлөр эртең мененге чейин жоопсуз калат, арыз биринчи жооп бергенге кетет.
• Процесс бир адамга таянат. Ал ооруп калса же өргүүгө чыкса — иш токтойт, анткени аны кантип аткарарын башка эч ким билбейт.
• Компания өскөн сайын штат да ошончолук өсөт. Заказ эки эсе көбөйсө, аларды бир жерден экинчи жерге көчүргөн адамдар да эки эсе көбөйөт.

Эки-үч пунктту тааныган болсоңуз — процесстерди талдоо кайсы участоктон баштоо керектигин жана анда канча жоготуу бар экенин көрсөтөт.

Автоматташтыруу жана ЖИ-агенттер: айырмасы эмнеде

Классикалык автоматташтыруу катуу эрежелер менен иштейт: көчүрмө келди — төлөмдөрдү эсептер боюнча бөлүштүрүү, заказ келди — калдыктан чегерүү. Бул ишенимдүү жана арзан, тапшырмалардын көбү дал ушундай чечилет.

ЖИ-агенттер эрежени алдын ала жазып коюу мүмкүн болбогон жерде керек: келишимди окуп, андан шарттарды чыгаруу, кардар эмнени сурап жатканын түшүнүү, ар кандай түрдөгү документтерден отчёт чогултуу. Агент кара жумушту жасайт, ал эми натыйжа ары кетерден мурун текшерүүдөн өтөт — автоматтык түрдө же адам тарабынан.

Иш жүзүндө эки ыкманы айкалыштырабыз: процесс туруктуу жерде — эрежелер, кирүүдө текст, сүрөт же жандуу кеп болгон жерде — ЖИ. Кененирээк — ЖИ-агент чат-боттон эмнеси менен айырмаланат (орусча) деген макалада.

Автоматташтыруу эмнеден башталат

Баарын бир жолу кайра жазбайбыз. Иш кадам-кадам менен жүрөт, ар бир кадамда эмне болгону көрүнүп турат.

1. Талдоо. Иш азыр кантип жүрөрүн карайбыз: ким эмне кылат, маалымат кайда жоголот, эмне баарынан кымбатка турат.
2. Долбоор. Маалымат моделин жана процесс схемасын курабыз, чечимди жазганга чейин анын кандай болорун көрсөтөбүз.
3. Пилот. Бир участокто ишке киргизип, чыныгы иште текшеребиз.
4. Ишке киргизүү. Бүт компанияга жайылтабыз, маалыматты көчүрөбүз, командага үйрөтөбүз.
5. Коштоо. Өзгөртүүлөр, мониторинг жана системаны бизнес менен бирге өнүктүрүү.

Биз чечкен маселелер

Кардарларды алардын уруксаты менен атайбыз. Уруксат жок жерде — тармак жана маселе гана.

ALNUR — дүң дистрибуция

Мурун. Дүкөндөрдөн заказдар телефон жана мессенджер аркылуу келчү, кампадагы калдыктар кардарларга убада кылынганга дал келчү эмес, баалар кол менен кайра эсептелчү, ал эми ээси сатуулар тууралуу мезгилдин аягындагы отчёттордон билчү.

Жасадык. ALNUR үчүн optoERP негизинде система курдук, 2026-жылдын августунан бери компания анда чыныгы ишин жүргүзөт — товарлар, партиялар, калдыктар, заказдар, кардарлар жана баалар:

• B2B дүкөн. Кардар-дүкөн өз прайсы боюнча телефондон өзү заказ берет, өзүнүн заказдар тарыхын жана карызын көрөт.
• Заказ конвейери. Ар бир заказдын тариздөөдөн жеткирүүгө чейинки статусу бар; калдык дароо резервге коюлат, товар кампадан жарактуулук мөөнөтү эң жакын партиядан чегерилет.
• Кампа. Партияларды кабыл алуу, чогултуу баракчасы, эсептен чыгаруу жана айырмачылыктары менен инвентаризация.
• Баалар. Үстөк баа эрежелери, өзгөртүүлөр тарыхы жана кезек: кардарлар бааларды көрөрдөн мурун ээси автоматтык кайра эсептөөнү ырастайт.
• Жеткирүү. Курьер өз тапшырмаларын телефондон көрөт, жеткиргенин сүрөт менен ырастайт жана накталай акча алганын белгилейт.
• Соода агенттери. Бекитилген соода түйүндөрүнө GPS боюнча белги менен барышат, сүрөтү бар айланып чыгуу чек-листин толтурушат жана дүкөн үчүн заказ беришет.
• Сүрөт боюнча товарлар. Жаңы товар сүрөт боюнча киргизилет: ЖИ карточканы, категорияны жана брендди сунуштайт, талаштуусу текшерүүгө адамга кетет.
• Ээсинин дашборду. Заказдар реалдуу убакытта, тиркемеде ролдор боюнча эскертмелер жана телефонго push-билдирмелер.

ДСКОМ — курулуш техникасы, өндүрүш жана жөнөтүү

Маселе. Табель, жол баракчалары, оңдоолор, асфальт, бетон, шагыл жана топурак жөнөтүү, чийки заттын келиши участоктор боюнча өзүнчө жүргүзүлчү. Жыйынтык отчётту кол менен чогултушчу, эмгек акыны мурунтан эле ажырап кеткен маалымат боюнча эсептешчү, ал эми илме жабдуулар машиналар жана объекттер ортосунда жазуусуз эле өтүп жүрчү.

Чечим. ДСКОМ үчүн — parkoERP негизиндеги система, мунун баары анда бир жерде:

• Жүз жана геомаалымат боюнча белги. Кызматкер келгенин жана кеткенин телефондон белгилейт, система жүзүн салыштырып, анын өз объектинде экенин текшерет. Табель табелчисиз эле толтурулат.
• Эмгек акы. Табелден, ашыкча иштөөдөн, түнкү сменалардан, айып пулдардан жана сыйлыктардан өзү эсептелет; бухгалтер айды кайра чогултпайт, текшерип, жабат.
• Техника. Реестр, ТО жана оңдоолор, басып чыгаруучу формалары бар жол баракчалары жана актылар.
• Илме жабдуулар. Ар бир чөмүч жана гидромолот QR-чаптамасы менен: ал кайсы машинада, кимде жана кайда турганы көрүнөт, инвентаризация — телефондон.
• Жөнөтүү жана чийки зат кампасы. Таразачы рейстерди жана ташып келүүнү киргизет, чийки заттын калдыктары өзү эсептелет, түгөнүп бараткан позициялар тизменин башында турат.
• ЖИ талдоосу бар отчёттор. Excel жана PDF отчёттор бир баскыч менен; ЖИ четтөөлөрдү көрсөтөт — ашыкча иштөөнүн өсүшү, техниканын бош турушу, чийки заттын адаттан тыш чыгымы.

Бухгалтердик фирма

Мурун. Кардарлардын банк көчүрмөлөрүн 1С'ке кол менен которушчу — ар бир компания үчүн сап-сабы менен.

Жасадык. PDF жана Excel'деги көчүрмөлөрдү берүүдөн мурун текшерүү менен талдоо жана «1С: Бухгалтерия для Кыргызстана» программасына жүктөө үчүн файлды бир баскыч менен түзүү. Telegram-бот аркылуу варианты да бар: бухгалтер көчүрмөнү жиберет жана даяр файлды алат. Кененирээк — 1С менен интеграция барагында.

Эмгекти коргоо кызматы

Мурун. Арыздар жана бузуулар жазышууда жана кагазда жүрчү, актылар менен отчёттор кол менен түзүлчү.

Жасадык. Telegram-ботторду иштеттик жана дашборддору, бузууларды эсепке алуу, отчёттору жана PDF актылары бар кардар кабинетин чогулттук.

Сиздин тармакта бул кандай болушу мүмкүн

Төмөндө — белгилүү бир кардарлардын долбоорлору эмес, типтүү сценарийлер. Биз сүйлөшкөн Бишкектеги компанияларда автоматташтыруу адатта ушундай түзүлөт.

• Клиника же салон. Бейтап түнкүсүн WhatsApp'ка жазат — бот жооп берет, бош убакытты көрсөтөт жана кабыл алууга жазат. Эртең менен администратор окулбаган билдирүүлөрдүн тизмесин эмес, даяр жазылууларды көрөт. Келүүнүн алдында кардар эскертме алат.
• Сервистик компания. Мессенджерден же сайттан келген арыз системага өзү түшөт, району жана жүктөмү боюнча чеберге дайындалат. Чебер аны телефондон сүрөт менен жабат, кардарга акт жана эсеп автоматтык түрдө түзүлөт.
• Дүкөн же дүкөндөр тармагы. Бардык түйүндөрдөн сатуулар жана калдыктар күн сайын эртең менен бир отчётко чогулат. Система кайра заказ берүүгө убакыт келгенин эскертет жана жеткирүүчүгө арыз даярдайт.
• Курулуш же долбоорлоо уюму. Типтүү документтерди — ППР, технологиялык карталарды, актыларды — ЖИ-агенттер баштапкы маалыматтар жана ченемдик база боюнча чогултат, инженер аларды нөлдөн жазбайт, текшерип, кол коет.

Автоматташтыруу өзүн актабаган жерлер

Автоматташтырууга мүмкүн болгондун баарын автоматташтыруунун кереги жок. Эгер процесс айына бир жолу болсо, ар сапар башкача жүрсө же белгилүү бир адамдын чечимине таянса, система кол менен иштөөдөн кымбатка турат. Мындай жерлерди талдоодо ачык айтабыз — автоматташтыруу үчүн гана автоматташтырууга акча төлөбөшүңүз үчүн.

Ишке киргизүү өзүн актадыбы же жокпу, кантип билүү керек — бул тууралуу автоматташтыруунун натыйжасын кантип эсептөө керек (орусча) деген макалада: иш башталганга чейин биз белгилеп алган үч сан.

Сизден эмне керек

• Бул ишти азыр аткарып жаткан адамдардын убактысы. Жетекчинин гана эмес: процесс чындыгында кантип жүрөрүн аны күн сайын аткарган адам баарынан жакшы билет.
• Документтердин жана маалыматтын мисалдары. Выгрузкалар, таблицалар, типтүү документтер — чечимди ойдон чыгарылган мисалдарда эмес, ошолордо текшеребиз.
• Сиз тараптан бир жооптуу адам, ал пилот боюнча чечим кабыл алат.
• Бириктирилүүчү системаларга кирүү укугу — иш ошого жеткенде жана тапшырмага керектүү көлөмдө гана.

Баа эмнеден түзүлөт

Так бааны процесстерди талдагандан кийин айтабыз. Ага төмөнкүлөр таасир этет:

• Канча процесс жана участок автоматташтырылат — бир процессби же арыздан отчётко чейинки чынжырбы.
• Кайсы системалар бириктирилет. 1С, банктар, CRM, мессенджерлер, таблицалар: ар бир байланыш — бул алмашууну орнотуу жана аны текшерүү.
• Которула турган маалыматтын көлөмү — маалымдамалар, калдыктар, тарых.
• ЖИ-агенттер керекпи жана алар кайсы тилдерде иштейт: орусча, кыргызча.
• Чечим кайда иштейт — булуттабы же сиздин сервердеби.
• Ишке киргизгенден кийинки коштоо — бир жолу өткөрүп берүүбү же системаны колдоо жана өнүктүрүүбү.

Процесстерди талдоо — ар кандай долбоордун биринчи кадамы: андан кийин иштин көлөмү да, баасы да, автоматташтыруу кайсы жерде өзүн актаары да түшүнүктүү болот.

Кайда иштейбиз

AI Lab кеңсеси: г. Бишкек, ул. Токтогула, 110. Бүт Кыргызстан боюнча компаниялар менен иштейбиз; региондор менен — алыстан. AI Lab — ОсОО «Девлайн» компаниясынын бренди.